"Lánveitanda er eigi heimilt að krefjast greiðslu frekari lántökukostnaðar en tilgreindur er í samningi skv. 4. tölul. 1. mgr. 6. gr. Sé árleg hlutfallstala kostnaðar, sbr. 5. tölul. 1. mgr. 6. gr., of lágt reiknuð er lánveitanda eigi heimilt að krefjast heildarlántökukostnaðar sem gæfi hærri árlega hlutfallstölu kostnaðar."

Þó er rétt að taka fram að 3.mgr. 14.gr. segir:

Ákvæði 1. og 2. mgr. gilda ekki ef lánveitandi getur sannað að neytanda hefði mátt vera ljóst hver lántökukostnaðurinn átti að vera. Ef ákvæði 1. eða 2. mgr. leiða til lækkunar eftirstöðva skal neytandi greiða þær samkvæmt samningnum og lækkunin koma fram á síðustu afborgunum.

Að síðustu vil ég benda á ákvæði 15.gr. sem stendur svo: 

Hafi lánveitandi ekki veitt þær upplýsingar, sem fyrir er mælt í 6. gr., sbr. 5. gr., getur það skapað honum bótaábyrgð, enda hafi neytandi mátt ætla að lánskjör væru hagstæðari en þau síðar reyndust vera.

Vegna ofangreindra atriða vil ég benda á forúrskurð Evrópudómstólsins í máli C-76/10.  Í málinu var tekist á um heimild lánveitanda til að innheimta lántökukostnað þegar árleg hlutfallstala kostnaðar hafði ekki verið kynnt.  Dómurinn úrskurðaði að ákvæði Evróputilskipana 93/13 og 87/102 bæri að túlka á þann hátt að lánveitanda væri ekki heimilt að innheimta lántökukostnað í þegar láðst hefði að kynna árlega hlutfallstölu kostnaðar við samningsgerð.

Úr niðurstöðu dómsins: "......the failure to mention the APR [innsk: annual percentage rate of charge eða árleg hlutfallstala kostnaðar] in a consumer credit contract means that the credit granted is deemed to be interest-free and free of charge." [leturbreyting EAJ]

Ég túlka þessa niðurstöðu Evrópudómstólsins, og ákvæði 2.mgr. 14.gr. neytendalánslaga, því þannig að þegar árleg hlutfallstala kostnaðar hefur verið kynnt neytanda við samningsgerð sé sú tala takmarkandi og ekki megi undir nokkrum kringumstæðum innheimta meiri lántökukostnað en kemur fram við samningsgerð á greiðsluáætlun.  Sú tala, sem þar er kynnt, er endanleg heildargreiðsla.  Hér ber að taka fram að greiðsluáætlun er fylgiskjal samnings og þar með hluti af honum.  Hins vegar geta vaxtaákvarðanir á hverjum tíma haft áhrif á upphæð mánaðargreiðslu, en ekki á heildarlántökukostnað.  Hafi heildarlántökukostnaður átt að vera breytilegur hefði átt að kynna það við samningsgerð og hvaða ástæður hefðu áhrif til breytinga.  Slíkar upplýsingar eru alla vega ekki í mínum bílasamningi, aðeins að greiðslur geti tekið breytingum vegna vaxtabreytinga.

Það vekur athygli hver málsaðilinn er, þ.e. prófessor við lagadeild Háskóla Íslands og sérfræðingur í Evrópurétti.  Það er ekki óvarlegt á áætla að þar fari aðili sem viti nákvæmlega hvernig túlka eigi lög.  Tapi hún málinu hlýtur hún að þurfa íhuga stöðu sína við HÍ.

Úrskurði Hæstiréttur gegn röksemdum Elviru Pinedo prófessors við lagadeild Háskóla Íslands, konu sem er m.a. með fordæmisgildi forúrskurða Evrópudómstólsins og neytendalöggjöf að sérsviði í sínu starfi, þurfum við óháða skoðun á allri íslenskri löggjöf þar sem neytendaréttur hefur verið innleiddur, sem og öllum dómum Hæstaréttar með tilliti til Evrópuréttar.

Þetta er ansi merkileg frétt að mínu mati. 

Fyrrum forsvarsmenn lífeyrissjóðs kærðir vegna ólögmætra lána!  Er þetta forsmekkurinn að því sem koma skal?  Á það fyrir forsvarsmönnum fleiri fjármálafyrirtækja að liggja að svara fyrir lánveitingar til almennings með ólögmætum samningsskilmálum?  Til þess að það geti orðið þurfa fleiri lánþegar að kæra ólögmætar lánveitingar.  Eða eru allir helsáttir og bíða eftir einhverri leiðréttingu frá Alþingi sem aldrei kemur? 

Eru lánþegar sáttir við lög um endurreikning lán með afturvirkum vöxtum? 

Eru lánþegar sáttir við hagnað bankanna m.a. vegna 110% leiðarinnar?

Eða vill almenningur betra þjóðfélag?  Ef svarið er já við síðustu spurningunni, gerið þá eitthvað í því!

Farið til saksóknara og leggið fram kæru á hendur þessu fólki.  Fólkinu sem fékk ofurlaunin, fríðindin, og bónusana fyrir að bera alla ábyrgðina af starfsemi fjármálafyrirtækis, en fékk svo að lokum niðurfellingarnar þegar ekki þurfti að axla ábyrgðina!  Fólkinu sem átti eignarhaldsfélögin og naut aðstöðumunarins á "uppgangsárunum". 

Hættið að tuða hvert í öðru á kaffistofunum, eldhúsunum, í fjölskylduafmælunum yfir því að ekkert sé gert fyrir fólkið, og gerið eitthvað sjálf!  Þó ekki væri nema í ykkar eigin málum!

Kærið framferði stjórnenda fjármálafyrirtækisins sem þið eruð ósátt við. 

Kærið alla forsvarsmenn lánastofnunar, frá þeim degi sem ólögmætur samningur var gerður til þess dags sem honum lýkur, sé honum yfir höfuð lokið, fyrir fjársvik.

Kærið alla forsvarsmenn lánastofnunar, frá þeim tíma sem upphaflega umsömdum heildarlántökukostnaði var náð til þess dags sem uppgjör er gefið út, eða til dagsins í dag standi greiðslur enn yfir, fyrir fjárdrátt. 

Kærið samning með ólögmætum samningsskilmálum, slíkur samningur er fjársvik. 

Kærið innheimtu heildarlántökukostnaðar vegna bílalána sem er hærri en um var samið í upphafi, slík innheimta er fjárdráttur.

Ef ykkur vantar gögn um samninginn farið þá og biðjið viðkomandi fjármálafyrirtæki um afrit af gögnum vegna ykkar samnings eða samninga.  Þeim ber að láta þau af hendi.

Hvað sem þið gerið, ekki gera ekki neitt! 

LÁTIÐ REYNA Á RÉTT YKKAR GAGNVART SVIKUNUM!  

Ríkissaksóknari hefur gefið tóninn.

2. desember sl. afhenti ég sérstökum saksóknara kæru á 17 nafngreinda forsvarsmenn SP-Fjármögnunar hf. frá 2007, fyrir hlutdeild í fjársvikum (248.gr.), umboðssvikum (249.gr), fjárdrætti (247.gr.) og tilraun til fjárdráttar, við umsýslu gengistryggðs lánasamnings, en við þessum brotum liggur allt að 6 ára fangelsi.  Einnig kærði ég fyrir brot gegn 156. og 158.gr. almennra hegningarlaga, þ.e. fyrir blekkingu í lögskiptum (allt að 8 ára fangelsi) og að nota skjal með ófalsaðri undirritun í öðrum tilgangi en það var ætlað til (allt að 3 ára fangelsi).  Til vara kærði ég fyrir brot gegn 261.gr. sem getur varðað fangelsi allt að 1 ári.

Þá kærði ég valda aðila fyrir að uppfylla ekki skyldur sínar sbr. lög um hlutafélög (68. og 76.gr.), þ.e. fyrir að hafa ekki uppfyllt eftirlitsskyldur sínar með starfsemi félagsins og að hafa framfylgt ólöglegum ákvörðunum stjórnaraðila. 

Tveir starfsmenn voru kærðir fyrir brot gegn 264.gr.alm.hegningarlaga fyrir að tryggja ávinning af ólögmætu athæfi með framferði sínu í starfi.

Með þessari leið vil ég reyna að fá á hreint hvaða ábyrgð stjórnarmenn, framkvæmdastjórar, og reyndar fleiri starfsmenn, bera þegar viðhöfð eru ólögmæt athæfi í viðskiptum eftirlitsskyldra aðila við almenning.  Og sérstaklega þegar hægt er að sýna fram á að fulltrúum eftirlitsskylda aðilans hafi verið bent á hina ólögmætu gjörninga.  Þeir fengu jú greitt fyrir að bera ábyrgð á starfsemi fyrirtækisins og sjá til þess að hún væri lögum samkvæmt á hverjum tíma. 

Kæran var með rökstuðningi alls 26 blaðsíður, og að auki rúmlega 130 blaðsíður af fylgigögnum, alls 170 blaðsíður af gögnum.   Ég hafði unnið að henni frá því í byrjun þessa árs með hléum.  Kæruna vann ég einn, og án allrar aðstoðar lögfræðings, sem skýrir að nokkru langan vinnslutíma hennar.  Allar ályktanir í henni eru því mínar sem leikmanns. 

Ég bíð nú einungis eftir að sérstakur saksóknari láti mig vita um afstöðu sína til kærunnar og þá kemur væntanlega í ljós hvort ég hef rétt fyrir mér í kæruatriðum mínum, þ.e. hvort formleg ákæra verður gefin út í málinu.  Sú bið mun líklega taka nokkrar vikur eða mánuði, enda er álagið mikið á þeim bænum.  Þá býst ég við að þurfa mæta til skýrslutöku hjá sérstökum hvort sem úr ákæru verður eða ekki.

Fólk sem hefur greitt umfram upphaflegan heildarlántökukostnaði hefur, að mínu mati, orðið fórnarlamb fjárdráttar og á að kæra slíkt framferði til sérstaks saksóknara.  Kæra á forsvarsmenn lánastofnunar frá þeim tíma sem upphaflegum heildarlántökukostnaði er náð til þess dags sem uppgjör er gefið út, eða til dagsins í dag standi greiðslur enn yfir, fyrir fjárdrátt. 

Að sama skapi var gerð gengistryggðs lánasamnings að mínu mati fjársvik.  Kæra á alla forsvarsmenn lánastofnunar frá þeim degi sem samningur var gerður til þess dags sem honum lýkur sé honum yfir höfuð lokið, fyrir fjársvik.

Það er ekkert gamanmál að fara þessa leið en ég er fyrir löngu orðinn úrkula vonar um að á þessu málum verði tekið að frumkvæði yfirvalda, hver sem þau eru.  Ég hvet fleiri til að íhuga slíkar kærur og bendi áhugasömum á að kynna sér m.a. eftirfarandi B.A. ritgerðir háskólanema á vef skemmunar, www.skemman.is:

• Elisabeth Patriarca: "Skilyrði 248. gr. alm. hgl. og meginflokkar fjársvika"
• Guðrún Rósa Ísberg: "248 gr. almennra hegningarlaga og 123 gr. laga um verðbréfaviðskipti"
• Guðrún Anna Sturludóttir: "Samanburður á 248., 247. og 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940"
• Þorbjörn Þórðarson: "Milliganga við fjársvik samkvæmt 248. gr. almennra hegningarlaga"

En fólk verður að gera sér grein fyrir því, að það verður sjálft að sækja rétt sinn!  Enginn mun gera slíkt fyrir það!

Ég verð að líta í eigin barm þegar ég segi þetta því ég hef unnið að kæru í bráðum ár þar sem ég tel að 17 forsvarsmenn fjármálafyrirtækis hafi sýnt framferði í viðskiptum við mig sem stenst ekki lög. Loksins er ég orðinn nógu sáttur við verkið til að afhenda það sérstökum saksóknara og stefni á að gera það á morgun, föstudag 2. desember, þar sem ég tel upp fjársvika-, umboðsvika og fjárdráttarbrot, sem og tilraun til fjárdráttar, allt bort gegn almennum hegningarlögum. Þarna er um að ræða m.a. 3 forsvarsmenn daglegs rekstrar. Einnig nefni ég 14 stjórnarmenn sem ég tel að hafi ekki staðið við skyldur sínar sbr. hlutafélagalög og stöðvað ólöglega starfsemi sem gengistrygging lánasamninga var.

Fólk og fyrirtæki verða að leita réttar síns gegn þessum aðilum.

Viðskiptakerfi Evrópusambandsins með losunarheimildir, ETS, er að mínu mati enn eitt plot lobbyista fjármagnseigenda til að hafa fé af almenningi og græða á framvirkum samningum.  Kerfið mun virka hamlandi á hagvöxt og aukna framleiðslu í Evrópu, en einnig skekkja samkeppnisstöðu evrópskra fyrirtækja á alþjóðamarkaði.

Viðskiptakerfið gengur í stuttu máli út á það að stórir losendur kolefnis geta keypt sér aukalosunarheimildir vilji þeir auka losun kolefnis vegna stækkunar fyrirtækis og aukinnar framleiðslugetu.  Hægt verður að 1) færa kvóta á milli fyritækja í sömu samstæðu og yfir landamæri, 2) kaupa kvóta í gegnum miðlara eða 3) kaupa kvóta á miðlægum markaði með losunarheimildir.  Gangi þetta ekki geta þeir ekki stækkað fyrirtæki sín.  Það er bara tímaspursmál hvenær veruleg viðskipti verða með losunarheimildir á fjármagnsmarkaði og þar munu vogunarsjóðir koma að með spákaupmennskubrjálæði sínu með gerð framvirkra samninga, alveg eins og með hverja aðra hrávöru eða gjaldmiðla.  Við það mun verð þeirra fara upp og kostnaðurinn enda á neytendum.

Flugsamgöngur fara ekki varhluta af þessu kerfi og þurfa íslensku flugfélögin að greiða hundruðir milljóna vegna þessa kerfis, sem er kostnaður sem eingöngu fæst til baka með hækkun farmiða til almennings.  Þá er gríðarlega andstaða við upptöku þessa kerfis meðal evrópskra flugfélaga en einnig á meðal flugrekenda utan Evrópusambandsins sem fljúga til Evrópu.   Þeir þurfa að uppfylla sömu kröfur og þeir evrópsku vegna flugleiða til Evrópu.  Kína, Rússland, Indland, Japan og Brasilía, svo dæmi séu tekin, hafa öll tekið höndum saman og mótmælt þessari einhliða ákvörðun Evrópusambandsins og óskað eftir aðkomu Alþjóðaflugmálastofnunarinnar til að meta hvort verið sé að brjóta gegn alþjóðasamningum og sáttmálum.

Bandaríska fullltrúaþingið hefur hreinlega bannað bandarískum flugfélögum að hlýða tilskipuninni.  Þó skal bent á að slíkt bann hefur ekkert gildi nema það sé staðfest af öldungadeildinni og forsetanum.

En hver borgar á endanum fyrir þessa losunarkvóta?  Jú mikið rétt, almenningur borgar enn og aftur brúsann í hærra verði á vörum og þjónustu. 

Og við hér á Íslandi, í gullkörfu verðtryggingar munum þurfa horfa á lánin okkar hækka vegna útblásturs koltvísýrings.

Það er alveg makalaust hversu auðvaldssinnuð vinstri hreyfingarnar eru hér á landi.  Allt er gert til að hjálpa fjármálafyrirtækjum og bröskurum að dafna og hagnast.

Það ánægjulega er að mjög líklega mun SJS aldrei setjast í ráðherrastól framar eftir frammistöðuna á þessu kjörtímabili.

Það er skýlaus krafa almennings til að mögulegt sé að bera virðingu fyrir stofnunum samfélagsins að þar séu við stjórn heiðarlegir og sannsöglir einstaklingar. Lygi og undirlægjuháttur á ekki heima þar. Sést það best á virðingu almennings fyrir Alþingi.

Gunnar hafði tækifæri til að koma í Kastljós og tjá sig um þetta mál. Hann kaus að gera það ekki frekar en fram til þessa.

Gunnar bendir á að enginn glæpur hafi verið framinn. Þurfti þess? Gunnar átti þátt í að beina starfsemi Landsbankans til aflandsfélaga til að losna við afleiðingar íþyngjandi reglugerðarbálka á Íslandi. Þetta snýst um siðferði og hugarfar, ekki glæp.

Þessi maður stýrir nú Fjármálaeftirlitinu.

Ég drap á þessu lítillega í þessari færslu.  Kröfuhafar hafa aldrei tekið yfir þá eignarhluti sem voru til skráðir við fall bankanna í október 2008.  Gömlu bankarnir, hlutafélögin sem fólk keypti hluti í, eru því að mínu mati formlega enn í eigu hluthafa en ekki kröfuhafa.  Enginn stóru bankanna þriggja hefur verið úrskurðaður gjaldþrota.

Samanber 103.gr.a. laga um fjármálafyrirtæki skal slitastjórn ljúka stöfum með:

 1. að láta fyrirtækið aftur í hendur hluthafa eða stofnfjáreigenda ef fundur þeirra sem slitastjórn hefur boðað til hefur samþykkt með atkvæðum þeirra sem ráða yfir að minnsta kosti ²/3 hlutum hlutafjár eða stofnfjár að fyrirtækið taki upp starfsemi á ný og kjörin hefur verið ný stjórn til að taka við því úr höndum slitastjórnar, enda hafi Fjármálaeftirlitið veitt samþykki sitt til þess og fyrirtækið fullnægir öðrum skilyrðum laga til að hefja aftur starfsemi, eða
2. að greiða hluthöfum eða stofnfjáreigendum út eignarhlut þeirra af eftirstöðvum eigna samkvæmt frumvarpi til úthlutunar sem gert skal eftir ákvæðum XXII. kafla og 5. þáttar laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en sé um sparisjóð að ræða skal þó eignum, sem standa eftir að lokinni greiðslu stofnfjárhluta, varið eftir samþykktum hans og er óheimilt að ráðstafa þeim til stofnfjáreigenda ...¹⁾

Þá segir í 4.mgr. 103.gr.a að takist slitastjórn ekki að ljúka greiðslu viðurkenndra krafna eða leita nauðasamninga skal bú fjármálafyrirtækis tekið til gjaldþrotaskipta. 

Hlutverk skilanefndar Glitnis er að tryggja áframhaldandi rekstur viðskiptabankastarfsemi Glitnis hér á landi.

Sú staðreynd að Arionbanki og Íslandsbanki eru í eigu forvera sinna þykir mér benda til að stefnan sé hugsanlega að sameina þá foverum sínum.  Þá bendir sú staðreynd að stofna þurfti 3 nýja banka á rústum hinna gömlu, til að taka við "heilbrigðum" lánum og innlánum þeirra, í stað eins nýs banka, til þess að þessi áform hafi verið ætlunin í upphafi.  Enda er varla hægt að tala um endurreisa bankanna annars.

Á grundvelli þessa skil ég ekki nokkurt tal um hvernig hægt er að segja að kröfuhafar eigi banka á Íslandi, og þess síður að þeir fái þá afhenta að slitameðferð lokinni.  Ég spyr einfaldlega hvernig er það löglegt?

Ég sé ekki betur en gömlu hluthafarnir eigi rétt á að fá fyrirtækin aftur í hendur ljúki slitameðferð á þann hátt að starfsemi þeirra haldi áfram.  Því sé það þeirra að kjósa fyrirtækinu nýja stjórn en ekki kröfuhafa.

Ég mundi gjarnan vilja fá útskýringu sérfróðs aðila hvar ég hef rangt fyrir mér og með samsvarandi lagatilvísunum.

Nú er ómögulegt að fullyrða neitt en ég velti fyrir mér hvort flugvélin, með sinni fullkomnu hitamyndavél, hefði nýst við að finna sænska ferðamanninn fyrr en raunin varð um helgina? Hún hefði klárlega getað flogið hærra og leitað yfir mun stærra svæði en þyrlurnar gátu gert.

Það er sorglegt að TF-SIF skuli þurfa að sanna notagildi sitt við eftirlits-, leitar- og björgunarstörf á erlendri grundu en ekki hér á Íslandi, vegna sparnaðaraðgerða stjórnvalda.

TF-SIF á að vera til taks á landinu 24 tíma á dag, allan ársins hring, til eftirlits-, leitar- og björgunarstarfa á Íslandi og í íslensku fiskveiðilögsögunni. Til þess var hún keypt.

Ég hef ekki séð einn einasta fjölmiðil velta upp þeirri spurningu hvers vegna flugvélin var ekki notuð við leitina.

Var þessi sænski ferðmaður fyrsta dauðsfallið vegna sparnaðar í rekstri Landhelgisgæslunnar?

Kjartan Georg hefur stýrt starfsemi SP-Fjármögnunar frá upphafi.  Hann tók þátt í að byggja upp félagið frá stofnun þess 1995, og lék því lykilhlutverk þegar fyrirtækið hóf að bjóða lán með ólöglegum gengistryggingarskilmálum; samninga sem ég tel í raun vera fjársvik.  Kjartan gerði samning við stjórn SP-Fjármögnunar hf. um árangurstengdan hlut í ágóða í starfsemi fyrirtækisins að uppfylltum ákveðnum skilyrðum yfir tiltekið tímabil.  Samanber upplýsingar úr ársreikningum félagsins stóðu þessar bónusagreiðslur yfir á árunum 2005-2009.  Áætla ég þessar greiðslur um 63 milljónir króna.  Þar er innifalin greiðsla fyrir árið 2008, þegar SP var í raun gjaldþrota, sem ég áætla upp á liðlega 20 milljónir króna sé tekið mið af árstekjum framkvæmdastjórans árin á undan.  Hann hafði því ríka ástæðu til að halda svikamyllu gengistryggðra lána gangandi og tryggja sér fjárhagslegan ávinning af innheimtu slíkra lána.

Þar sem ársreikningi fyrir árið 2010 hefur ekki verið skilað er ekki hægt að skoða hvort greiddar voru bónusagreiðslur fyrir það ár.

Kjartan Georg hefur náð að komast undan sjónvarpsviðtölum allan þann tíma sem umræða um ólögmæti gengistryggðra lánasamninga félagsins stóð.  Hann hefur aldrei þurft að standa fyrir svörum frammi fyrir alþjóð hvers vegna stunduð var ólögleg starfsemi í starfrækslu félagsins, sem hann bar þó ábyrgð á.

Við breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki árið 2002 bar fjármálafyrirtækjum að tilkynna Fjármálaeftirlitinu hvaða starfsheimildir fyrirtækið nýtti við gildistöku laganna.  Var þeim óheimilt að stunda eða hefja aðra starfsemi en þar var tiltekin án leyfis FME.  Fjármálaeftirlitið útbjó sérstök eyðublöð sem nota átti við slíkar tilkynningar.  Á árabilinu 2003-2006 sendi SP 5 tilkynningar til Fjármálaeftirlitsins um hvaða starfsheimildir væru nýttar.  Undir tilkynningarnar ritar bróðir Kjartans, Pétur Gunnarsson, fyrir hönd SP.  Á engum þessara tilkynninga kemur fram að fyrirtækið stundi viðskipti með erlendan gjaldeyri.  Engu að síður kemur fram í ársreikningum sömu ára að hluti starfseminnar er reiknaður í erlendri mynt. 

Það er hvoru tveggja refsivert, að stunda leyfisskylda starfsemi án starfsleyfis, eða gefa stjórnvaldi upp rangar upplýsingar.  Ég læt lesendur sjálfa um að dæma hvort Pétur Gunnarsson og SP, undir stjórn Kjartans Georgs, hafi framið refsivert athæfi vegna þessara tilkynninga.

Ég sendi Fjármálaeftirlitinu ítarlegt bréf á vordögum 2010 þar sem ég vakti athygli á meintu broti á starfsleyfi SP vegna meintra gjaldeyrisviðskipta, en FME sinnti þessari tilkynningu lítið þrátt fyrir eftirgang af minni hálfu.  Umboðsmaður Alþingis metur nú hvort FME hafi staðið rétt að svörum til mín vegna þessa bréfs.

Það vekur athygli þegar 3 menn, sem stýrt hafa umdeildu fjármálafyrirtæki, hætta á sama tíma.  Ekki síður vekur það athygli mína að Landsbankinn sér ekki ástæðu til, þegar tilkynnt er um starfslok þeirra, að þakka þessum 3 mönnum, Kjartani Georg, Pétri bróður hans, og Herberti Arnarsyni, opinberlega fyrir vel unnin störf.  Í tilfelli Kjartans er það kannski skiljanlegt, enda erfitt að mæra störf manns sem stýrði fyrirtækinu í þrot, og skuldum upp á 36 milljarða var á vordögum 2009 breytt í hlutafé til að halda félaginu gangandi.

Hvílíkur vindbelgur sem þessi maður getur verið.

Maður er dæmdur fyrir að flytja inn efni, sem ólöglegt efni væri, þó það sé ekki tilgreint ólöglegt í lögum um ávana- og fíkniefni.  Sama refsing hefði legið við þótt maðurinn hefði verið með hveiti.  Ástæðan, eins og segir í niðurlagi fréttarinnar, er að hver sá sem tekið hefur ákvörðun um að vinna verk sem refsing er lögð við í lögum og ótvírætt sýnt þann ásetning í verki hafi þegar brotið er ekki fullkomnað gerst sekur um tilraun til þess. 

Ragnheiður Bragadóttir prófessor ritaði grein í 1. tbl. Úlfljóts, rits laganema árið 1985.  Greinin bar nafnið„Villan og hið ólögmæta atferli hins brotlega.“  Á bls.4. lýsir Ragnheiður einkennum fjársvika þannig að „beitt er saknæmum blekkingum með því að skýra vísvítandi rangt frá einhverjum atriðum eða leggja vísvitandi launung á einhver atriði til þess að ná fram ákveðnu markmiði”. 

Fjármálafyrirtækin gerðu samninga með einhliða sömdu ákvæði sem gekk gegn gildandi lögum um vexti og verðtryggingu.  Virt var að vettugi sú staðreynd að árið 2001 var verðtrygging lána við dagsgengi erlendra gjaldmiðla bönnuð og samtökum fjármálafyrirtækja var það fullkunnugt.  Ólöglegar forsendur eru nýttar til að gera samning sem stenst ekki lög.  Enn einu sinni er ég að tala um gengistrygginguna. 

Á vef Skemmunar er að finna safn námsritgerða og rannsóknarita af ýmsu tagi, og má þar finna ritgerðir um fjársvik, fjárdrátt og umboðssvik.  Ég leyfi mér að benda á BA-ritgerð Guðrúnar Önnu Sturludóttur, “Samanburður á 248., 247. og 249. gr. almennra hegningarlaga”.  En einnig bendi ég á BA-ritgerð Elisabeth Patriarca, “Skilyrði 248. gr. alm. hgl. og meginflokkar fjársvika”, og BA-ritgerð Þorbjörns Þórðarsonar um “Milliganga við fjársvik samkvæmt 248. gr. almennra hegningarlaga”.

Guðrún Anna bendir í BA-ritgerð sinni á, að til þess að fjársvikabrot teljist framið þarf að uppfylla tvö grundvallareinkenni fjársvika, þ.e. að um villu hafi verið að ræða og atbeina þess sem misgert er við er nauðsynleg, enda er fjársvikabrotið tvíhliða brot.  Guðrún hefur úr fyrrgreindri grein Ragnheiðar Bragadóttur að því megi slá föstu að villa reynist sönnuð ef um er að ræða eðlilega villu hjá heilbrigðu fólki.

Sá sem gerir samning sem er ólöglegur, eða með ólöglegu ákvæði, og hefur þannig fé af fólki hefur gerst sekur um fjársvik.  Skilyrðin fyrir fullkomnun brots eru, eins og áður segir, að hjá brotaþola sé til staðar villa eða óljós hugmynd um atvik sem hinn brotlegi nýtir sér í hag og hefur fé af brotaþolanum.  Slíkri villu er komið á með blekkingu, eða að skýra ekki að fullu frá málsatvikum, þannig að ljóst sé hvað má og hvað má ekki. 

Með blekkingu er átt við að röng eða ójós hugmynd annars manns um einhver atvik er styrkt.  Jónatan Þórmundsson segir í bók sinni "Afbrot og refsiábyrgð I." að gerandi geti beitt blekkingu með því að greina ranglega frá atburðum eða leyna einhverju sem gerst hefur.  Fjármálafyrirtækin vissu árið 2001 að gengistrygging lánasamninga væri ólögleg.  Þau lögðu vísvitandi launung á að slík verðtrygging væri ólögleg við samningsgerð við neytendur.  Enn vísa ég í grein Ragnheiðar, sem segir að fjársvik eru svikabrot og er bleking ein af verknaðaraðferðum brotsins.

Samkvæmt þessu þarf þrennt þarf að vera til staðar við fjársvik:

1.       Hinn brotlegi beitir blekkingum; heldur eftir eða leynir upplýsingum,

2.       Brotaþoli hefur ranga hugmynd um málsatvik; villan,

3.       Og brotaþoli þarf að gera eitthvað, t.d. undirrita samning.

Þegar samningi með ólöglegu ákvæði hefur verið komið er fjársvikabrotið að mínu mati fullkomnað, og brotið hefur verið gegn 248.gr. almennra hegningarlaga. 

Beri hinn brotlegi lánasamningi fyrir sig og innheimti eða taki við greiðslum sem ekki er réttur til að taka við, án þess að ráðstafa slíkum greiðslum réttilega til lækkunar eftirstöðva láns, er slíkt framferði hugsanlega fjárdráttur.  Slíkt framferði er brot gegn 247.gr. almennra hegningarlaga.  Í þessu sambandi þarf hugsanlega að taka til greina stöðu eftirstöðva samnings, en ekki síður hvort upphaflegum heildarlántökukostnaði hefur verið náð.  Haldi fjármálafyrirtæki áfram að innheimta samning umfram upphaflega saminn heildarlántökukostnað er um fjárdrátt að mínu mati að ræða.  Hins vegar ef greiðslum er ranglega ráðstafað inn á eftirstöðvar, þ.e. samsetning afborgana og vaxta gerir það að verkum að eftirstöðvar lækka hægar en þær ættu að gera, en upphaflegum heildarlántökukostnaði hefur ekki náð, eða eftirstöðvar samnings eru sagðar tiltekin upphæð sem, ef lögð er við framkvæmdar greiðslur, gefur hærri útkomu en heildarlántökukostnaður átti að vera, er um tilraun til fjárdráttar að ræða.

Þó svo að álit sumra manna hafi verið að löglegt hefði verið að gengistryggja lánasamninga í íslenskum krónum er ljóst að svo var ekki. 

Fyrirtækin sýndu, og sýna enn, ótvíræðan ásetning í verki við gerð og innheimtu þessara samninga.   Siðferðið hjá forsvarsmönnum þeirra og starfsfólki er ekkert.  Stjórnarmenn, forstjórar, framkvæmdastjórar, innheimtustjórar, lögfræðingar, allir sem einn ganga fram með ótuktarskap sem orð fá ekki lýst.  Dirfist einhver að andmæla þeim er hinum sama jafnvel hótað að vera fjarlægður af skrifstofum fyrirtækisins með lögregluvaldi.  

Forsvarsmenn fjármálafyrirtækja sýndu ótvíræðan ásetning í verki með gerð gengistryggðra lánasamninga og framkvæmdu brot sem refsing liggur við að mínu mati.  Fyrir það eiga þeir að svara til saka.

Enginn forsvarsmaður þessara fyrirtækja hefur þó að mínu viti verið ákærður fyrir brot á almennum hegningarlögum þrátt yfir vísbendingar um ótvíræðan ásetning í verki.

Hér þarf almenningur að leita réttar sins og kæra til sérstaks saksóknara.  Ein slík kæra verður afhent á mánudag.

Það verður hins vegar fróðlegt að sjá til hvaða staða þeir ætla að fljúga.  Ekki þarf að koma á óvart ef leiðanetið tengist áfangastöðum lágfargjaldaflugfélaga í Evrópu.  Það verður góð viðbót við möguleika landans til að ferðast.

Ég hef áður haldið því fram að 110% leið bankanna er blekking við grandalausan almenning sem skapar hagnað bankanna vegna heimildargjafar til þeirra að endurmeta lánasöfn sín eftir undirritun 110% leiðar.  Hún er í raun fjársvik, enda fellst hún í því að almenningur á að gangast við stöðu lána eins og þau stóðu í byrjun árs 2011.   Ólafur Arnarsson, hagfræðingur og Pressupenni, hélt því einnig nýlega fram í pistli um markaðsmisnotkun bankanna að endurmat lánasafnanna væri að stórum hluta til ástæða hagnaðar bankanna.

Við skulum alveg vera undir það búinn að hagnaður bankanna á seinni helmingi ársins verði ekki lakari enn á fyrr helmingi þess, sem að mínu mati er nánast eingöngu kominn til vegna endurmats lánasafna, eftir að almenningur hefur verið gabbaður til að viðurkenna að lán, sem bankinn eignaðist með allt að 50% afslætti, sé meira virði en bækur bankans segja.  Vaxtamunur getur ekki skýrt allan hagnaðinn sem bókfærður hefur verið frá stofnun nýju bankanna.